Cẩm nang 11 điều khoản Incoterms 2020 dễ hiểu nhất

Trong hoạt động thương mại quốc tế và xuất nhập khẩu B2B, Incoterms (International Commercial Terms) đóng vai trò là bộ quy tắc thương mại quốc tế chuẩn hóa do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) phát hành. Bộ quy tắc này phân định rõ ràng trách nhiệm, chi phí và điểm chuyển giao rủi ro giữa bên bán (Seller) và bên mua (Buyer) trong quá trình vận chuyển hàng hóa.

Phiên bản Incoterms 2020 hiện đang là phiên bản cập nhật mới nhất, được áp dụng phổ biến trên toàn thế giới. Việc nắm vững 11 điều khoản Incoterms 2020 sẽ giúp các nhà sản xuất, xưởng gia công và doanh nghiệp xuất nhập khẩu đàm phán hợp đồng chính xác, hạn chế tối đa các tranh chấp chi phí phát sinh.

Dưới đây là cẩm nang phân tích chi tiết 11 điều khoản Incoterms 2020 được hệ thống hóa một cách dễ hiểu và dễ áp dụng nhất.

1. Tổng Quan Cấu Trúc Phân Loại Incoterms 2020

Để dễ ghi nhớ và lựa chọn điều khoản phù hợp với phương thức vận tải, 11 điều khoản Incoterms 2020 được chia thành 2 nhóm chính:

• Nhóm 1: Áp dụng cho mọi phương thức vận tải (Any Mode of Transport)

  • Bao gồm 7 điều khoản: EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP.

  • Sử dụng cho đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường biển hoặc vận tải đa phương thức.

• Nhóm 2: Chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa (Sea and Inland Waterway Transport)

  • Bao gồm 4 điều khoản: FAS, FOB, CFR, CIF.

  • Chỉ sử dụng khi điểm giao hàng và điểm nhận hàng đều nằm tại cảng biển hoặc cảng sông.

2. Nhóm 7 Điều Khoản Dùng Cho Mọi Phương Thức Vận Tải

EXW – Ex Works (Giao Hàng Tại Xưởng)

• Trách nhiệm người bán: Đặt hàng hóa tại xưởng, kho hoặc nhà máy của mình để người mua đến lấy. Người bán không có nghĩa vụ bốc hàng lên xe tải hay làm thủ tục hải quan xuất khẩu.

• Trách nhiệm người mua: Chịu toàn bộ chi phí, thủ tục hải quan xuất/nhập khẩu và rủi ro từ lúc nhận hàng tại xưởng người bán cho đến đích cuối cùng.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Ngay tại xưởng/kho của người bán khi hàng được đặt dưới quyền định đoạt của người mua.

• Đối tượng áp dụng phù hợp: Doanh nghiệp mới bắt đầu xuất khẩu, chưa có kinh nghiệm làm thủ tục hải quan hay làm việc với đơn vị logistics.

FCA – Free Carrier (Giao Cho Người Vận Chuyển)

• Trách nhiệm người bán: Thông quan xuất khẩu cho lô hàng và giao hàng cho người vận chuyển (Forwarder/Carrier) do người mua chỉ định tại địa điểm thỏa thuận.

• Trách nhiệm người mua: Thu xếp và trả chi phí vận tải chính, thông quan nhập khẩu và chịu rủi ro từ điểm giao hàng FCA.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Khi hàng hóa được giao cho người vận chuyển tại địa điểm chỉ định.

• Điểm mới quan trọng tại Incoterms 2020: Cho phép người mua hướng dẫn người vận chuyển phát hành Vận đơn có ghi chú "Đã xếp hàng lên tàu" (On-board Bill of Lading) cho người bán để phục vụ thanh toán L/C.

CPT – Carriage Paid To (Cước Phí Trả Tới)

• Trách nhiệm người bán: Thông quan xuất khẩu và chịu chi phí cước vận tải để đưa hàng đến địa điểm đích quy định.

• Trách nhiệm người mua: Thông quan nhập khẩu, trả chi phí dỡ hàng (nếu chưa tính trong cước) và chịu mọi rủi ro phát sinh sau khi hàng được giao cho người vận chuyển đầu tiên.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Rủi ro chuyển sang người mua ngay khi người bán giao hàng cho người vận chuyển đầu tiên (dù người bán vẫn tiếp tục trả cước đến điểm đích).

CIP – Carriage and Insurance Paid To (Cước Phí Và Bảo Hiểm Trả Tới)

• Trách nhiệm người bán: Tương tự CPT, nhưng người bán có thêm nghĩa vụ mua bảo hiểm cho lô hàng trong suốt quá trình vận chuyển.

• Trách nhiệm người mua: Thông quan nhập khẩu và nhận hàng tại điểm đích.

• Mức bảo hiểm bắt buộc theo Incoterms 2020: Thay đổi lớn ở phiên bản 2020 yêu cầu người bán phải mua bảo hiểm mức tối đa – Mức A (Clause A - All Risks), thay vì Mức C như trước đây.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Khi hàng hóa được giao cho người vận chuyển đầu tiên.

DAP – Delivered at Place (Giao Tại Nơi Đến)

• Trách nhiệm người bán: Chịu mọi chi phí và rủi ro để vận chuyển hàng đến địa điểm đích quy định, sẵn sàng cho việc dỡ hàng xuống khỏi phương tiện vận tải. Thông quan xuất khẩu.

• Trách nhiệm người mua: Thực hiện thủ tục thông quan nhập khẩu, đóng các khoản thuế nhập khẩu và tổ chức dỡ hàng tại điểm đích.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Tại điểm đích thỏa thuận, trước khi hàng được dỡ xuống.

DPU – Delivered at Place Unloaded (Giao Tại Địa Điểm Đã Dỡ Hàng)

• Trách nhiệm người bán: Vận chuyển hàng đến địa điểm đích và phải chịu trách nhiệm dỡ hàng an toàn xuống khỏi phương tiện vận tải.

• Trách nhiệm người mua: Làm thủ tục hải quan nhập khẩu và chịu thuế phí nhập khẩu.

• Lưu ý quan trọng: DPU là điều khoản duy nhất trong Incoterms 2020 yêu cầu người bán bắt buộc phải dỡ hàng tại điểm đến. Điều khoản này thay thế cho DAT (Delivered at Terminal) của phiên bản 2010.

DDP – Delivered Duty Paid (Giao Hàng Đã Nộp Thuế)

• Trách nhiệm người bán: gánh chịu mức trách nhiệm tối đa. Người bán làm toàn bộ thủ tục xuất khẩu, vận chuyển, nộp thuế nhập khẩu và giao hàng tận kho người mua.

• Trách nhiệm người mua: Chỉ việc nhận hàng tại kho của mình và dỡ hàng (nếu thỏa thuận).

• Điểm chuyển giao rủi ro: Khi hàng hóa đã thông quan nhập khẩu và đặt dưới quyền định đoạt của người mua tại kho đich.

3. Nhóm 4 Điều Khoản Dùng Riêng Cho Đường Biển Và Đường Thủy Nội Địa

FAS – Free Alongside Ship (Giao Mạn Tàu)

• Trách nhiệm người bán: Làm thủ tục thông quan xuất khẩu và đặt hàng hóa dọc theo mạn tàu (trên cầu cảng hoặc trên sà-à) tại cảng xếp hàng quy định.

• Trách nhiệm người mua: Chịu chi phí cẩu hàng lên tàu, cước biển, bảo hiểm và thủ tục nhập khẩu.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Khi hàng hóa được đặt dọc mạn tàu tại cảng xuất khẩu.

FOB – Free on Board (Giao Lên Tàu)

• Trách nhiệm người bán: Thông quan xuất khẩu, vận chuyển hàng ra cảng và chịu chi phí/rủi ro bốc hàng lên an toàn trên boong tàu do người mua chỉ định.

• Trách nhiệm người mua: Thu xếp booking tàu, trả cước biển (Ocean Freight), mua bảo hiểm và làm thủ tục nhập khẩu.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Ngay khi hàng hóa đã nằm an toàn trên boong tàu tại cảng bốc hàng (Port of Loading).

• Ứng dụng thực tế: Đây là điều khoản xuất khẩu phổ biến nhất tại Việt Nam hiện nay đối với các đơn hàng gia công, sản xuất theo yêu cầu.

CFR – Cost and Freight (Tiền Hàng Và Cước Phí)

• Trách nhiệm người bán: Thông quan xuất khẩu, đưa hàng lên tàu và trả toàn bộ chi phí cước biển vận chuyển hàng đến cảng dỡ hàng quy định.

• Trách nhiệm người mua: Mua bảo hiểm hàng hóa (nếu muốn), làm thủ tục thông quan nhập khẩu và chịu chi phí dỡ hàng tại cảng đích.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Chuyển sang người mua ngay khi hàng nằm trên boong tàu tại cảng đi (mặc dù người bán trả cước đến cảng đến).

CIF – Cost, Insurance and Freight (Tiền Hàng, Bảo Hiểm Và Cước Phí)

• Trách nhiệm người bán: Tương tự CFR, nhưng người bán có nghĩa vụ mua bảo hiểm đường biển cho lô hàng để bảo vệ quyền lợi người mua.

• Mức bảo hiểm tối thiểu: Bắt buộc mua bảo hiểm tối thiểu Mức C (Clause C).

• Trách nhiệm người mua: Làm thủ tục nhập khẩu, nộp thuế và nhận hàng tại cảng dỡ.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Khi hàng đã nằm trên boong tàu tại cảng bốc hàng.

4. Bảng Tóm Tắt Phân Định Trách Nhiệm Chi Phí Theo Incoterms 2020

5. Ứng Dụng Incoterms 2020 Hiệu Quả Trong Kinh Doanh B2B Và Xuất Khẩu Số

Việc chọn đúng điều khoản Incoterms không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí logistics mà còn là công cụ đàm phán thương mại sắc bén đối với các nhà cung cấp Việt Nam.

Những ứng dụng incoterms 2020 cho doanh nghiệp xuất khẩu

6. Top 4 Sai Lầm Cần Tránh Khi Sử Dụng Incoterms 2020

• Dùng sai điều khoản đường biển cho hàng đóng container:

  • Nhiều doanh nghiệp đóng hàng container nhưng vẫn dùng FOB, CFR, CIF. Đúng chuẩn nguyên tắc ICC, hàng container bàn giao tại ICD/CY nên sử dụng FCA, CPT, CIP để điểm chuyển giao rủi ro phản ánh đúng thực tế giao hàng cho dải bãi container.

• Nhầm lẫn giữa Điểm chuyển giao rủi ro và Điểm chuyển giao chi phí:

  • Đối với các điều khoản nhóm C (CFR, CIF, CPT, CIP), người bán trả chi phí vận tải đến điểm đích nhưng rủi ro đã chuyển sang người mua ngay từ cảng/điểm đi.

• Ghi thiếu địa điểm cụ thể kèm theo phiên bản Incoterms:

  • Ghi sai chuẩn: "FOB Vietnam" hoặc "CIF Incoterms".

  • Ghi đúng chuẩn: "FOB Cat Lai Port, Ho Chi Minh City, Vietnam - Incoterms 2020".

• Không làm rõ chi phí dỡ hàng tại cảng đích:

  • Cần thỏa thuận rõ phí dỡ hàng (THC at destination) thuộc về ai trong hợp đồng mua bán để tránh tranh chấp khi tàu cập cảng dỡ.

7. Tổng Kết

Hiểu rõ và vận dụng linh hoạt 11 điều khoản Incoterms 2020 là yêu cầu bắt buộc đối với mọi nhà xuất nhập khẩu B2B. Việc lựa chọn đúng điều khoản thương mại phù hợp với năng lực quản trị rủi ro không chỉ giúp bảo vệ dòng tiền cho doanh nghiệp mà còn xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp trong mắt các đối tác thương mại trên toàn cầu.

Liên hệ tư vấn mở gian hàng – Đừng chờ thêm ngày nào nữa!

Bạn đang ở Đồng Nai, Bình Dương hay TP.HCM? CÔNG TY TNHH ALIBABA.COM VIỆT NAM - ALIBABA VIỆT NAM sẵn sàng hỗ trợ:

• Trụ sở chính: Tầng 19, Toà Nhà Saigon Centre, Số 67 Đường Lê Lợi, P. Bến Nghé, Quận 1

• Email: [email protected]

• Điện thoại: +84 0987258510 (Mr. Dân )

• Chi nhánh 1: Lầu 10, Becamex Tower, 230 Đại lộ Bình Dương, Thủ Dầu Một, Bình Dương

• Chi nhánh 2: Lầu 9, TTC Plaza, Võ Thị Sáu, Phường Thống Nhất, TP Biên Hoà, Đồng Nai

• Chi nhánh 3: 123 Cộng Hòa, Phường 12, Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 700000, Việt Nam

Gọi ngay 0987258510 – Mr. Dân để được tư vấn miễn phí, hỗ trợ mở gian hàng, tối ưu sản phẩm và kế hoạch xuất khẩu đi Tây trong 2026. Không mất phí tư vấn, không cam kết, chỉ cần bạn sẵn sàng hành động!

aliababa lừa đảo, alibaba lua dao, ban hang tren alibaba co hieu qua khong, alibba vietnam, tu van mo gian hang alibab, dich vu cham soc gian hang alibba, cach tim khach hang tren alibabab