20 câu hỏi thường gặp về xuất khẩu hàng hoá (FAQ)

Xuất khẩu hàng hóa đang là hướng đi chiến lược giúp các doanh nghiệp Việt Nam gia tăng doanh số và khẳng định thương hiệu trên thương trường quốc tế. Tuy nhiên, rào cản về thủ tục pháp lý, chi phí vận tải, quy định thông quan và kỹ năng đàm phán khiến nhiều nhà bán hàng gặp vướng mắc.

Dưới đây là bộ giải đáp 20 câu hỏi thường gặp về xuất khẩu hàng hóa (FAQ) được tổng hợp chi tiết nhằm giúp doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn và tối ưu hóa quy trình giao thương xuyên biên giới.

Q1: Doanh nghiệp mới thành lập có được phép xuất khẩu hàng hóa trực tiếp không?

• Có. Theo quy định pháp luật Việt Nam, doanh nghiệp chỉ cần có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và đăng ký mã số xuất nhập khẩu với cơ quan Hải quan là có thể tiến hành xuất khẩu trực tiếp mà không cần giấy phép xuất khẩu chung.

• Lưu ý: Một số mặt hàng thuộc danh mục kinh doanh có điều kiện (như gạo, khoáng sản, khẩu trang y tế...) sẽ yêu cầu giấy phép xuất khẩu chuyên ngành theo quy định riêng.

Q2: Các chứng từ cốt lõi bắt buộc phải có trong bộ hồ sơ xuất khẩu là gì?

• Hợp đồng thương mại (Sales Contract).

• Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).

• Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List).

• Vận đơn (Bill of Lading - B/L hoặc Airway Bill).

• Tờ khai hải quan xuất khẩu đã thông quan.

Q3: Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) có bắt buộc không và xin ở đâu?

• C/O không bắt buộc đối với cơ quan Hải quan Việt Nam khi xuất khẩu, nhưng lại là chứng từ cực kỳ quan trọng đối với buyer nước ngoài để họ được giảm hoặc miễn thuế nhập khẩu theo các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA).

• Doanh nghiệp xin cấp C/O tại Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) hoặc các Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương qua hệ thống eCoSys.

Q4: Sự khác biệt cơ bản nhất giữa hai điều khoản Incoterms FOB và CIF là gì?

• FOB (Free on Board): Người bán chịu trách nhiệm và chi phí đưa hàng lên an toàn trên tàu tại cảng xuất khẩu. Người mua chịu cước biển và bảo hiểm.

• CIF (Cost, Insurance and Freight): Người bán chịu thêm chi phí trả cước vận tải biển quốc tế và mua bảo hiểm cho lô hàng đến cảng dỡ.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Cả FOB và CIF đều chuyển giao rủi ro từ người bán sang người mua ngay khi hàng đã nằm an toàn trên boong tàu tại cảng đi.

Q5: Làm thế nào để doanh nghiệp sản xuất Việt Nam tìm kiếm khách hàng quốc tế hiệu quả?

• Xây dựng sự xuất hiện trực tuyến bài bản trên các sàn thương mại điện tử B2B quy mô lớn như Alibaba.

• Tham gia các hội chợ triển lãm thương mại quốc tế uy tín trong và ngoài nước.

• Tận dụng các chương trình xúc tiến thương mại của Bộ Công Thương và các Hiệp hội ngành hàng.

• Sử dụng công cụ Digital Marketing, tối ưu hóa website doanh nghiệp đạt chuẩn SEO B2B quốc tế.

Q6: Thương mại điện tử B2B xuyên biên giới mang lại lợi thế gì cho nhà xuất khẩu?

• Giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp hàng chục triệu nhà thu mua toàn cầu 24/7 mà không tốn chi phí đi lại hay mở văn phòng đại diện ở nước ngoài.

• Rút ngắn chu kỳ đàm phán, cho phép thử nghiệm thị trường với các đơn hàng mẫu (Sample Order) hoặc đơn hàng MOQ nhỏ.

• Đồng hành cùng hệ sinh thái Alibaba Việt Nam giúp doanh nghiệp số hóa danh mục sản phẩm, tiếp cận công cụ AI báo giá tự động và quản trị khách hàng chuyên nghiệp.

Q7: Phương thức thanh toán quốc tế nào an toàn nhất cho nhà xuất khẩu?

• T/T (Telegraphic Transfer): Áp dụng phương thức cọc trước 30% - 50% bằng tiền mặt, 50% - 70% còn lại thanh toán ngay khi người bán phát hành bản scan B/L Copy.

• L/C Không hủy ngang (Irrevocable L/C at sight): Ngân hàng của người mua cam kết thanh toán cho người bán khi xuất trình bộ chứng từ hợp lệ. Đây là giải pháp an toàn tuyệt đối cho các đơn hàng giá trị lớn với đối tác mới.

Q8: Mã HS Code là gì và tại sao lại quyết định chi phí xuất khẩu?

• HS Code (Harmonized System Code) là mã phân loại hàng hóa quốc tế gồm 6 đến 10 chữ số.

• Mã HS Code quyết định mức thuế xuất khẩu (nếu có), thuế nhập khẩu tại nước đối tác và xác định chính xác các chính sách kiểm tra chuyên ngành áp dụng cho lô hàng.

Q9: Hun trùng (Fumigation) là gì và khi nào bắt buộc phải thực hiện?

• Hun trùng là việc xử lý hóa chất để tiêu diệt vi sinh vật, mối mọt côn trùng trong bao bì gỗ.

• Bắt buộc thực hiện khi hàng hóa xuất khẩu có sử dụng pallet gỗ, kiện gỗ hoặc chèn lót bằng gỗ tự nhiên để tránh bị cảng đích từ chối thông quan hoặc tiêu hủy.

Q10: Chi phí Local Charges tại cảng xuất khẩu gồm những khoản phí nào?

• Phí xếp dỡ tại bãi cảng (THC - Terminal Handling Charge).

• Phí phát hành vận đơn (Doc Fee / B/L Fee).

• Phí kẹp chì container (Seal Fee).

• Phí khai báo an ninh điện tử (AMS/ENS/AFR tùy thị trường Mỹ, EU, Nhật).

• Phí vệ sinh container và phí lưu kho bãi (nếu có).

Q11: Doanh nghiệp cần làm gì khi hàng hóa bị hư hỏng hoặc tổn thất trong quá trình vận tải biển?

• Chụp ảnh, quay video hiện trạng hàng hóa ngay khi mở container tại cảng hoặc kho.

• Thông báo ngay cho công ty bảo hiểm và đại lý hãng tàu để lập Biên bản giám định bất thường (ROROC/COR).

• Gửi bộ hồ sơ khiếu nại bồi thường cho đơn vị bảo hiểm dựa trên giá trị hợp đồng và hợp đồng bảo hiểm đã mua.

Q12: Xuất khẩu sang thị trường EU cần đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững mới nào?

• Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM).

• Quy định chống phá rừng (EUDR) đối với các mặt hàng nông sản, gỗ, cao su.

• Các chứng nhận trách nhiệm xã hội và môi trường như FSC, ISO 14001, BSCI, CE Marking.

Q13: Hàng mẫu (Sample) gửi đi nước ngoài qua đường chuyển phát nhanh có phải khai báo hải quan không?

• Có. Dù là hàng mẫu không thanh toán (Non-commercial sample), doanh nghiệp vẫn phải lập tờ khai hải quan, xuất hóa đơn Proforma Invoice và khai báo trị giá hải quan để phục vụ mục đích thông quan.

Q14: Rủi ro lừa đảo thương mại quốc tế thường xuất hiện ở những hình thức nào?

• Khách hàng yêu cầu giao chứng từ gốc trước khi thanh toán nốt tiền hàng.

• Hacker can thiệp vào Email trao đổi để thay đổi thông tin tài khoản ngân hàng thụ hưởng.

• Buyer viện cớ chất lượng hàng hóa không đạt để ép giá hoặc bỏ hàng tại cảng đích nhằm mua thanh lý giá rẻ.

Q15: Hạn ngạch xuất khẩu (Export Quota) là gì?

• Là số lượng hoặc trị giá tối đa của một loại hàng hóa mà nhà nước cho phép xuất khẩu sang một thị trường cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định nhằm quản lý nguồn tài nguyên hoặc tuân thủ cam kết quốc tế.

Q16: Khác biệt giữa Vận đơn gốc (Original B/L) và Vận đơn điện tử (Telex Release / Express Release) là gì?

• Original B/L: Vận đơn giấy do hãng tàu cấp. Người mua phải cầm bản gốc thực tế mới lấy được hàng tại cảng đích.

• Telex Release: Hãng tàu gửi thông báo điện tử cho đại lý cảng đích giải phóng hàng cho buyer mà không cần xuất trình B/L gốc, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí chuyển phát nhanh.

Q17: Doanh nghiệp nhỏ (SME) chưa có kinh nghiệm nên bắt đầu xuất khẩu từ đâu?

• Tập trung nghiên cứu sản phẩm thế mạnh có nguồn cung ổn định tại Việt Nam.

• Nâng cao năng lực đóng gói và tiêu chuẩn hóa chất lượng sản phẩm.

• Đăng ký gian hàng B2B trên nền tảng thương mại trực tuyến để tiếp cận buyer có sẵn.

• Hợp tác với các đơn vị Forwarder uy tín để nhờ hỗ trợ khâu thủ tục hải quan và booking tàu.

Q18: Thời gian hiệu lực của một Tờ khai hải quan xuất khẩu là bao lâu?

• Tờ khai hải quan xuất khẩu có giá trị làm thủ tục thông quan trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai.

Q19: Thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với hàng hóa xuất khẩu là bao nhiêu %?

• Thuế suất thuế GTGT áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu đủ điều kiện là 0%. Doanh nghiệp xuất khẩu sẽ được hoàn lại tiền thuế GTGT đầu vào đã nộp cho nguyên vật liệu sản xuất lô hàng đó.

Q20: Làm sao để kiểm tra uy tín của một buyer nước ngoài trước khi ký hợp đồng?

• Tra cứu thông tin đăng ký doanh nghiệp, website, địa chỉ trụ sở qua Google Maps và cổng thông tin doanh nghiệp quốc gia của nước sở tại.

• Sử dụng dịch vụ thẩm định tín nhiệm doanh nghiệp độc lập (như Dun & Bradstreet - D&B).

• Giao dịch qua các công cụ bảo vệ thanh toán trung gian trên các sàn B2B (như Trade Assurance) để đảm bảo an toàn dòng tiền.

Tổng Kết

Bộ giải đáp 20 câu hỏi thường gặp về xuất khẩu hàng hóa (FAQ) trên đây hy vọng đã cung cấp cái nhìn toàn diện, giúp các doanh nghiệp Việt Nam tự tin chuẩn bị hồ sơ, kiểm soát chi phí logistics và giảm thiểu rủi ro tài chính. Việc chủ động trang bị kiến thức pháp lý kết hợp tận dụng các kênh bán hàng B2B hiện đại sẽ là chìa khóa mở ra cánh cửa thành công cho sản phẩm Việt trên thị trường toàn cầu.

Liên hệ tư vấn mở gian hàng – Đừng chờ thêm ngày nào nữa!

Bạn đang ở Đồng Nai, Bình Dương hay TP.HCM? CÔNG TY TNHH ALIBABA.COM VIỆT NAM - ALIBABA VIỆT NAM sẵn sàng hỗ trợ:

• Trụ sở chính: Tầng 19, Toà Nhà Saigon Centre, Số 67 Đường Lê Lợi, P. Bến Nghé, Quận 1

• Email: [email protected]

• Điện thoại: +84 0987258510 (Mr. Dân )

• Chi nhánh 1: Lầu 10, Becamex Tower, 230 Đại lộ Bình Dương, Thủ Dầu Một, Bình Dương

• Chi nhánh 2: Lầu 9, TTC Plaza, Võ Thị Sáu, Phường Thống Nhất, TP Biên Hoà, Đồng Nai

• Chi nhánh 3: 123 Cộng Hòa, Phường 12, Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 700000, Việt Nam

Gọi ngay 0987258510 – Mr. Dân để được tư vấn miễn phí, hỗ trợ mở gian hàng, tối ưu sản phẩm và kế hoạch xuất khẩu đi Tây trong 2026. Không mất phí tư vấn, không cam kết, chỉ cần bạn sẵn sàng hành động!

aliababa lừa đảo, alibaba lua dao, ban hang tren alibaba co hieu qua khong, alibba vietnam, tu van mo gian hang alibab, dich vu cham soc gian hang alibba, cach tim khach hang tren alibabab